होर्मुझ सामुद्रधुनीतून मुंबईत सुरक्षित पोहोचले कच्चे तेलाचे जहाज; मध्यपूर्वेतील तणावात दिलासा
मुंबई प्रतिनिधी – अमेरिका-इस्रायल आणि इराणमधील युद्ध अद्यापही सुरू असून, या संघर्षामुळे होर्मुझ सामुद्रधुनीतून कच्चे तेल वाहतुकीला मोठा धक्का बसला आहे. या सामुद्रधुनीतून दररोज सुमारे २० ते २१ दशलक्ष बॅरल कच्च्या तेलाची वाहतूक होते, जी जगातील एकूण तेल व्यापाराचा सुमारे २१ टक्के हिस्सा आहे.
मात्र, मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावाच्या दरम्यानही मुंबईच्या बंदरावर एक सुखद वार्ता समोर आली आहे. लायबेरियाचा ध्वज असलेले शेनलॉन्ग सुएझमॅक्स जहाज, जे सौदी अरेबियाच्या बंदरावरून कच्चे तेल घेऊन निघाले होते, होर्मुझ सामुद्रधुनी पार करून सुरक्षितपणे मुंबईत दाखल झाले आहे. मुंबई पोर्ट ट्रस्टच्या अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, इराणने या जहाजाला मार्गावरून जाण्याची परवानगी दिल्यानंतर ते बंदरावर आले.
होर्मुझ सामुद्रधुनीचे जागतिक महत्त्व
होर्मुझ सामुद्रधुनी ही जलमार्गाची जागतिक महत्त्वाची दारे मानली जाते. OPEC सदस्य देशांतील सौदी अरेबिया, इराण, संयुक्त अरब अमिराती, कुवैत आणि इराक यांच्याकडून आशियाकडे निर्यात होणारे बहुसंख्य कच्चे तेल याच मार्गातून जाते. शिवाय, जगभरातल्या एकतृतीयांश द्रवित नैसर्गिक वायूचे निर्यातही या मार्गावरून होते. त्यामुळे तणावाच्या काळात या सामुद्रधुनीवरील वाहतूक बंद किंवा अडथळे येणे, जागतिक तेल व वायू बाजारावर मोठा परिणाम करू शकतात.
सामुद्रधुनीवरील नियंत्रण
होर्मुझ सामुद्रधुनीच्या उत्तरेला इराण आणि दक्षिणेला ओमान व संयुक्त अरब अमिराती आहेत. हा मार्ग पर्शियन आखात आणि ओमानच्या आखाताला जोडतो व अरबी समुद्रात विलीन होतो. सर्वात अरुंद भाग फक्त ३३ किलोमीटर रुंद असून, इराण आणि ओमानला या भागावर मोठा अधिकार आहे. तथापि, विश्लेषकांच्या म्हणण्यानुसार, इराण या सामुद्रधुनीच्या आपल्या भागात कारवाई करू शकतो, परंतु परदेशी जहाजांचा प्रवास हिरावून घेण्याचा अधिकार नाही.
मुंबई बंदरावर या जहाजाच्या सुरक्षित आगमनामुळे, भारताला कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्याच्या सुरक्षिततेचा दिलासा मिळाला असून, जागतिक बाजारातही काहीसा स्थैर्य निर्माण होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
