वादात अडकलेलं गाणं… पण ठरलं सुपरहिट!
आशा भोसले यांच्या आवाजातील ‘दम मारो दम’ला बंदीही… आणि पुरस्कारही!
मुंबई वृत्तसंस्था संगीतविश्वातील अजरामर गायिका आशा भोसले यांनी गायलेलं एक गाणं कधी काळी इतकं वादग्रस्त ठरलं होतं की त्यावर रेडिओ आणि दूरदर्शनवर बंदी घालावी लागली; मात्र त्याच गाण्याने लोकप्रियतेचे सर्व विक्रम मोडत त्यांना सर्वोत्तम पार्श्वगायिकेचा सन्मानही मिळवून दिला—ही गोष्ट आजही चाहत्यांसाठी कुतूहल निर्माण करणारी ठरते.
१९७१ साली प्रदर्शित झालेल्या हरे रामा हरे कृष्णा या चित्रपटातील ‘दम मारो दम’ हे गाणं प्रदर्शित होताच चर्चेच्या केंद्रस्थानी आलं. देव आनंद आणि झीनत अमान यांच्यावर चित्रित झालेल्या या गाण्यातील ‘हिप्पी’ संस्कृतीचे चित्रण, धूम्रपानाचे दृश्य आणि मोकळा मांडलेला आशय यामुळे अनेकांनी त्यावर टीका केली. काहींनी तर हे गाणं तरुणांमध्ये चुकीचा संदेश देत असल्याचा आरोपही केला.
वाद इतका चिघळला की ऑल इंडिया रेडिओ ने या गाण्यावर बंदी घातली, तर दूरदर्शन वर चित्रपट दाखवताना हे गाणं वगळण्यात आलं. मात्र, या सर्व विरोधानंतरही गाण्याची लोकप्रियता कमी झाली नाही—उलट ते काळाच्या पुढे जाणारं ठरलं.
या गाण्याचं संगीत आर. डी. बर्मन यांनी दिलं होतं, तर गीतलेखन आनंद बक्षी यांचं होतं. विशेष म्हणजे, वादाच्या भोवऱ्यात सापडलेल्या याच गाण्यासाठी आशा भोसले यांना ‘सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायिका’ पुरस्काराने गौरवण्यात आलं.
आजही ‘दम मारो दम’ हे गाणं केवळ संगीतप्रेमींच्या ओठांवर नाही, तर भारतीय सिनेसृष्टीतील धाडसी आणि वेगळ्या प्रयोगाचं प्रतीक म्हणून ओळखलं जातं.
